{"id":280,"date":"2026-07-09T21:53:51","date_gmt":"2026-07-09T18:53:51","guid":{"rendered":"https:\/\/ertanunal.com\/?p=280"},"modified":"2026-07-09T21:53:52","modified_gmt":"2026-07-09T18:53:52","slug":"taksim-cumhuriyet-aniti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ertanunal.com\/?p=280","title":{"rendered":"Taksim Cumhuriyet An\u0131t\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Yar\u0131m kalm\u0131\u015f bir simge<\/h3>\n\n\n\n<p><em>Asl\u0131nda Cumhuriyet An\u0131t\u0131 bir b\u00fcy\u00fck havuzun ortas\u0131nda yer alacakt\u0131. Nitekim An\u0131t\u2019\u0131n \u00e7evresi buna g\u00f6re d\u00fczenlendi. Ama gereken 30 bin lira bulunamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, proje ger\u00e7ekle\u015ftirilemedi.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ertan \u00dcnal<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>A\u011fustos 2002<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Cumhuriyet\u2019in ilk y\u0131llar\u0131nda \u0130stanbul, ulusal bir an\u0131t\u0131n y\u00fckseldi\u011fi, t\u00f6renlere yer verebilecek bir alana, Bat\u0131l\u0131 anlamda bir b\u00fcy\u00fck meydana sahip de\u011fildi. Resmi bir ziyaret i\u00e7in kente yabanc\u0131 devlet adamlar\u0131 geldi\u011finde, bu eksiklik a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131k\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Kamuoyunda bu yolda fikirler olu\u015furken, \u00f6nce yer sorunu tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131. An\u0131t nereye yap\u0131lmal\u0131yd\u0131? An\u0131t ve onu \u00e7evreleyen bir meydan i\u00e7in, \u00f6nce Beyaz\u0131t d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc. Daha sonra o y\u0131llarda Taksim Top\u00e7u K\u0131\u015flas\u0131\u2019n\u0131n yan\u0131nda bombo\u015f bir d\u00fczl\u00fckten ibaret olan alanda karar k\u0131l\u0131nd\u0131. Bunun nedenini, \u00c7elik G\u00fclersoy \u2018Taksim\u2019 adl\u0131 kitab\u0131nda \u015f\u00f6yle anlat\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>\u201cEski \u0130stanbul, mistik atmosferi, tarihi g\u00f6r\u00fcn\u00fcmleriyle Cumhuriyet\u2019in devrimci ruhuna tam elveri\u015fli \u00e7er\u00e7eve de\u011fildi. Geni\u015f bir yer olarak sadece Beyaz\u0131t Meydan\u0131 vard\u0131. Ama oraya yap\u0131lacak normal boyutlarda bir an\u0131t, 400 y\u0131ll\u0131k camii, medresesi ve 100 y\u0131ll\u0131k tarihi kap\u0131 aras\u0131nda ezilecek, an\u0131t b\u00fcy\u00fck tutulsa bu sefer tarihi yap\u0131larla tuhaf bir perspektif \u00e7\u0131kacakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Devlete ve topluma yeni bir hava, bir dinamizm getirmek isteyen Atat\u00fcrk ve kadrosu nas\u0131l ba\u015fkenti bozk\u0131r\u0131n ortas\u0131na, her \u015feyin yeniden yap\u0131laca\u011f\u0131 el de\u011fmemi\u015f bir ortama ta\u015f\u0131m\u0131\u015flarsa \u0130stanbul\u2019a kurulacak Cumhuriyet An\u0131t\u0131 da \u015fehrin eski k\u0131sm\u0131ndan biraz uzak, taze ve bakir bir yerinde olmal\u0131yd\u0131. Bu da \u2018Taksim Kav\u015fa\u011f\u0131\u2019 idi. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fehrin modern kesimi 20-30 y\u0131ld\u0131r bu kesimde geli\u015fiyordu.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Takvimler, 1 Aral\u0131k 1926 g\u00fcn\u00fcn\u00fc g\u00f6sterirken, \u0130stanbul Belediyesi taraf\u0131ndan olu\u015fturulan \u2018Taksim Cumhuriyet Abidesi Yapt\u0131rma Komisyonu\u2019 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ba\u015fl\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n yaralar\u0131 yeni yeni sar\u0131l\u0131yordu ve gen\u00e7 Cumhuriyet\u2019in b\u00fct\u00e7esinde daha acil ihtiya\u00e7lar dururken, b\u00f6ylesine g\u00f6rkemli bir an\u0131ta ay\u0131racak yeterli para yoktu. Bu nedenle an\u0131t\u0131n halktan, \u015firketlerden, bankalardan ve di\u011fer kurulu\u015flardan toplanacak parayla yapt\u0131r\u0131lmas\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Belediye de olanaklar\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde maddi katk\u0131da bulunacakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Gazetelerle yap\u0131lan duyurulardan sonra \u00f6zel g\u00f6revliler, bast\u0131r\u0131lan makbuzlarla kap\u0131 kap\u0131 dola\u015f\u0131p ba\u011f\u0131\u015f toplamaya ba\u015flad\u0131lar. O y\u0131llarda t\u00fcccar ve esnaf\u0131n y\u00fczde 80&#8217;ini gayrim\u00fcslimler olu\u015fturmaktayd\u0131. Bu nedenle an\u0131t\u0131n yap\u0131m\u0131na en fazla katk\u0131da bulunanlar da onlar oldu. Bankalar ve b\u00fcy\u00fck firmalar 50-100 lira aras\u0131, t\u00fcccar ve esnaf da b\u00fct\u00e7elerine g\u00f6re, 20&#8217;\u015fer, 30&#8217;ar lira ba\u011f\u0131\u015fta bulundu.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u011f\u0131\u015f toplama kampanyas\u0131 s\u00fcrerken, komisyon an\u0131t\u0131n \u0130talyan heykelt\u0131ra\u015f Pietro Canonica&#8217;ya yapt\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verdi. Bu isim, \u0130stanbullulara yabanc\u0131 de\u011fildi. Pietro Canonica (1869-1962) d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc bir heykelt\u0131ra\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Gen\u00e7 T\u00fcrkiye Cumhuriyeti 1926 y\u0131l\u0131 ba\u015f\u0131nda, \u00fclkede \u201cGazi\u2019nin heykellerini yapt\u0131rmak i\u00e7in\u201d yar\u0131\u015fma a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 zaman Canonica, Ankara\u2019ya gelmi\u015f, Cumhurba\u015fkan\u0131 Mustafa Kemal\u2019i ziyaret ederek b\u00fcst\u00fcn\u00fc yapm\u0131\u015ft\u0131. Gazi, bu b\u00fcst\u00fc \u00e7ok be\u011fenmi\u015f, Canonica hakk\u0131nda takdir dolu s\u00f6zler s\u00f6ylemi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Canonica daha sonra Gazi&#8217;yi at \u00fcst\u00fcnde g\u00f6steren tun\u00e7 bir heykel yapm\u0131\u015f, bu heykel Etno\u011frafya M\u00fczesi&#8217;nin \u00f6n\u00fcne dikilerek 29 Ekim 1927&#8217;de a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bunu, yine Canonica&#8217;n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 ve Ankara&#8217;da Zafer Meydan\u0131&#8217;n\u0131n ortas\u0131na dikilen heykel izlemi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1484\" height=\"896\" src=\"https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/taksimanit2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-282\" style=\"aspect-ratio:1.656259724095011;width:272px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/taksimanit2.jpg 1484w, https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/taksimanit2-300x181.jpg 300w, https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/taksimanit2-1024x618.jpg 1024w, https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/taksimanit2-768x464.jpg 768w, https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/taksimanit2-240x145.jpg 240w\" sizes=\"auto, (max-width: 1484px) 100vw, 1484px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">HAVUZLU PROJE<\/h3>\n\n\n\n<p>Taksim&#8217;de yap\u0131lmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen an\u0131t i\u00e7in de Canonica&#8217;n\u0131n \u00f6zel bir \u00f6nerisi vard\u0131: B\u00f6yle bir an\u0131t, yaln\u0131zca Mustafa Kemal&#8217;in \u015fahs\u0131na ait olmamal\u0131, Ulusal Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131&#8217;n\u0131 ve Cumhuriyet&#8217;i simgeleyecek fig\u00fcrler de i\u00e7ermeliydi.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Canonica\u2019n\u0131n \u00f6nerisinde ba\u015fka unsurlar da vard\u0131: \u201cB\u00fct\u00fcn abide b\u00fcy\u00fck ve g\u00fczel bir havuz \u00fczerinde olacak ve \u00e7e\u015fmelerden akan su, kurnalardan ta\u015farak havuza yay\u0131lacakt\u0131r. Geceleri, bilhassa resmi g\u00fcnlerde, havuz elektrikle \u0131\u015f\u0131kland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131ndan, gayet ahenkli renkler ve manzaralar v\u00fccuda gelecektir.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Canonica&#8217;n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 proje be\u011fenildi ve uygulanmas\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. \u00dcnl\u00fc heykelt\u0131ra\u015fla yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fmeye g\u00f6re, an\u0131t\u0131n yap\u0131m\u0131 18 ayda tamamlanacak ve kendisine 16 bin 500 \u0130ngiliz liras\u0131 \u00f6denecekti (o tarihte bir \u0130ngiliz liras\u0131 980 kuru\u015ftu). An\u0131t\u0131n maliyeti, bug\u00fcnk\u00fc kurla 37,5 milyar\u0131 buluyordu.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Canonica&#8217;n\u0131n yakla\u015f\u0131k 1,5 y\u0131ll\u0131k \u00e7al\u0131\u015fma sonucu &#8211; ki bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda kendisine T\u00fcrk heykelt\u0131ra\u015flar\u0131ndan Sabiha Han\u0131m ile Hadi Bey de yard\u0131mc\u0131 olmu\u015ftu- yapt\u0131\u011f\u0131 heykel gemiyle \u0130stanbul&#8217;a getirildi ve 23 g\u00fcn gibi k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde Taksim d\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcne monte edildi.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">HAVUZ YAPILAMIYOR<\/h3>\n\n\n\n<p>An\u0131t\u0131n yap\u0131m\u0131nda Trentino&#8217;nun k\u0131rm\u0131z\u0131 mermeriyle Torino civar\u0131ndaki Suza b\u00f6lgesinin ye\u015fil mermerleri kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. An\u0131t\u0131n \u00e7evre d\u00fczenlemesi ise hen\u00fcz yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131. Bu y\u00fczden, \u00c7elik G\u00fclersoy&#8217;un belirtti\u011fi gibi, &#8220;g\u00f6kten tozlu alana d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bir an\u0131t&#8221; g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcndeydi. An\u0131t\u0131n \u00e7evre d\u00fczenlemesi 1930&#8217;lu y\u0131llarda yap\u0131labilecekti.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>An\u0131t\u0131n i\u00e7ine oturaca\u011f\u0131 havuzun yap\u0131m\u0131 ise mali s\u0131k\u0131nt\u0131lar nedeniyle ger\u00e7ekle\u015ftirilemedi. An\u0131t Yapt\u0131rma Komisyonu, bu i\u015f i\u00e7in \u0130stanbul Belediyesi&#8217;nden 30 bin lira istemi\u015f; ancak Belediye, bu paray\u0131 verememi\u015fti. Oysa bu arada an\u0131t\u0131n yanlar\u0131na birer ayna ta\u015f\u0131 konulmu\u015f, \u00f6nlerine mermer su hazneleri yerle\u015ftirilmi\u015fti. An\u0131t, havuzun i\u00e7inde daha g\u00f6rkemli duracak, \u00f6zellikle geceleri yap\u0131lacak \u0131\u015f\u0131kland\u0131rmayla, su ve \u0131\u015f\u0131k dans\u0131yla bamba\u015fka bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm kazanacakt\u0131. Ama aranan 30 bin lira t\u00fcm \u00e7abalara ra\u011fmen bir t\u00fcrl\u00fc bulunamad\u0131 ve proje t\u00fcm\u00fcyle ger\u00e7ekle\u015ftirilemedi.<\/p>\n\n\n\n<p>Taksim Cumhuriyet An\u0131t\u0131, havuzsuz ve \u00e7evresi d\u00fczenlenmemi\u015f bir halde, 8 A\u011fustos 1928 g\u00fcn\u00fc yap\u0131lan t\u00f6renle, Meclis Ba\u015fkan\u0131 K\u00e2z\u0131m (\u00d6zalp) Bey taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>O g\u00fcn &#8216;Taksim D\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc&#8217;n\u00fc dolduran yakla\u015f\u0131k 30 bin ki\u015finin hep bir a\u011f\u0131zdan s\u00f6yledi\u011fi \u0130stiklal Mar\u015f\u0131\u2019ndan sonra Meclis Ba\u015fkan\u0131 K\u00e2z\u0131m Bey, an\u0131t\u0131 \u00f6rten beyaz \u00f6rt\u00fcn\u00fcn iplerini bir \u00e7ak\u0131yla kesti&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Ad\u0131n\u0131, Sultan I. Mahmut d\u00f6neminde buraya klasik Osmanl\u0131 \u00fcslubunda yapt\u0131r\u0131lan Maksem\u2019den (suyun taksim edildi\u011fi yer) alan semtin geli\u015fimi, An\u0131t\u2019\u0131n yap\u0131m\u0131yla birlikte h\u0131zland\u0131. \u00d6nce An\u0131t\u2019\u0131n \u00e7evresi d\u00fczenlendi ve burada \u00e7i\u00e7ek tarhlar\u0131 olu\u015fturuldu. \u00c7evre d\u00fczenlemesi yap\u0131l\u0131nca g\u00f6rkemi ortaya \u00e7\u0131kan An\u0131t, k\u0131sa s\u00fcrede \u0130stanbul\u2019un simgelerinden biri haline geldi.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>An\u0131t g\u00f6rkemliydi; ama \u00e7evresi ayn\u0131 g\u00f6rkemi payla\u015fm\u0131yordu. L\u00fctfi K\u0131rdar\u2019\u0131n valili\u011fi ve belediye ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde, \u00fcnl\u00fc Frans\u0131z \u015fehircilik uzman\u0131 Henri Prost\u2019un haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 ve Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda be\u011fenip onaylad\u0131\u011f\u0131 imar plan\u0131 uygulamaya konuldu. Sultan Abd\u00fclmecit d\u00f6neminde, Tophane Mare\u015fali Halil Pa\u015fa\u2019n\u0131n giri\u015fimleriyle yapt\u0131r\u0131lan, 1922 y\u0131l\u0131ndan sonra avlusu stadyum olarak kullan\u0131lan Top\u00e7u K\u0131\u015flas\u0131 y\u0131kt\u0131r\u0131larak, yerine \u0130n\u00f6n\u00fc\u2019n\u00fcn ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan \u2018\u0130n\u00f6n\u00fc Gezisi\u2019 yap\u0131ld\u0131. K\u0131\u015flan\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 taraf\u0131nda yer alan ve y\u0131llarca az\u0131nl\u0131klarla, yabanc\u0131lar\u0131n ra\u011fbet etti\u011fi, son zamanlar\u0131nda ise bak\u0131ms\u0131zl\u0131ktan bir ot y\u0131\u011f\u0131n\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fen Taksim Bah\u00e7esi\u2019nin yerine de Taksim Belediye Bah\u00e7esi ve Gazinosu yap\u0131ld\u0131. 38 bin metrekarelik alana oturtulan Gezi ve Belediye Gazinosu k\u0131sa s\u00fcrede \u0130stanbullular\u0131n ra\u011fbet etti\u011fi yerler haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. 30 A\u011fustos Zafer Bayram\u0131 ve Cumhuriyet Bayram\u0131 balolar\u0131n\u0131n verildi\u011fi, yabanc\u0131 gruplar\u0131n gelip g\u00f6steri yapt\u0131\u011f\u0131 bu bah\u00e7e ve gazino, 1968\u2019de burada Sheraton Oteli\u2019nin temelleri at\u0131lana kadar, bug\u00fcnlerden olduk\u00e7a farkl\u0131 bir \u0130stanbul\u2019un simgesi olarak, Cumhuriyet\u2019in simgesi Taksim An\u0131t\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya, uyum i\u00e7indeydiler.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Taksim Cumhuriyet An\u0131t\u0131&#8217;nda iki Rus generali<\/h3>\n\n\n\n<p>On bir metre y\u00fcksekli\u011finde ve 184 ton a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndaki an\u0131t\u0131n Taksim Gezisi&#8217;ne bakan k\u0131sm\u0131 30 A\u011fustos Zaferi&#8217;ni canland\u0131rmaktad\u0131r. Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn buradaki fig\u00fcr\u00fc, 26 A\u011fustos 1922&#8217;de ba\u015flayan B\u00fcy\u00fck Taarruz s\u0131ras\u0131nda Kocatepe&#8217;de \u00e7ekilen foto\u011fraf\u0131ndan esinlenerek yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. An\u0131t&#8217;\u0131n Beyo\u011flu taraf\u0131na bakan k\u0131sm\u0131nda ise Cumhuriyet T\u00fcrkiye&#8217;si canland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (\u00fcstte). Burada Mustafa Kemal sivil k\u0131yafetle g\u00f6r\u00fclmekte, iki yan\u0131nda ise \u0130smet \u0130n\u00f6n\u00fc ile Mare\u015fal Fevzi \u00c7akmak yer almaktad\u0131r. Arkadaki grup da halk\u0131 temsil etmektedir. An\u0131t\u0131n daha dar olan iki yan\u0131nda kalan heykeller ise sancak ta\u015f\u0131yan Mehmet\u00e7ik heykelleridir. Bunlardan biri bar\u0131\u015f\u0131, di\u011feri ise sava\u015f\u0131 simgelemektedir. Bunlar\u0131n \u00fcst\u00fcnde de birer madalyon i\u00e7inde, biri pe\u00e7eli, di\u011ferinin ba\u015f\u0131 a\u00e7\u0131k, ayd\u0131nl\u0131k y\u00fczl\u00fc iki kad\u0131n ba\u015f\u0131 yer al\u0131r. An\u0131t&#8217;\u0131n Cumhuriyet&#8217;i simgeleyen cephesinde Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn hemen arkas\u0131ndaki heykeller grubunun i\u00e7inde, iki Rus generalinin heykeli de bulunmaktad\u0131r. Bunlar, Mare\u015fal Kliment Yefremovi\u00e7 Voro\u015filov (sa\u011f altta) ve General Mihail Vasilyevi\u00e7 Frunze&#8217;dir (en altta).<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Bu iki Sovyet askerinin An\u0131t&#8217;ta temsil edilmelerini, bizzat Mustafa Kemal istemi\u015ftir. Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 d\u00f6neminde Ankara H\u00fck\u00fcmeti&#8217;ne ilk yard\u0131m eli Sovyet rejiminden gelmi\u015fti ve T\u00fcrkiye&#8217;deki Cumhuriyet rejiminin ilk y\u0131llar\u0131nda da bu dostluk Ankara i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemliydi.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>General Frunze, Ukrayna Sosyalist Cumhuriyeti&#8217;nin el\u00e7isi olarak Ankara&#8217;ya gelmi\u015f ve Ankara H\u00fck\u00fcmeti&#8217;yle diplomatik ili\u015fki kurmu\u015ftu. Frunze, 20 Aral\u0131k 1921 g\u00fcn\u00fc Meclis&#8217;te yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmayla Ukrayna H\u00fck\u00fcmeti&#8217;nin Sakarya Zaferi nedeniyle B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi&#8217;ni kutlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015f, daha sonra T\u00fcrk-Ukrayna Antla\u015fmas\u0131&#8217;n\u0131 imzalam\u0131\u015ft\u0131. Bu antla\u015fman\u0131n imzalanmas\u0131yla Rusya&#8217;daki yeni Sovyet rejimi, Ankara&#8217;ya para, silah ve cephane yard\u0131m\u0131nda bulunmu\u015ftu. Mare\u015fal Voro\u015filov ise sava\u015f\u0131n s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc y\u0131llarda Ankara&#8217;ya gelmi\u015f askeri dan\u0131\u015fman olarak \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Wagon-Lits olay\u0131<\/h3>\n\n\n\n<p>Cumhuriyet An\u0131t\u0131 \u00f6n\u00fcnde meydana gelen ilk olay, 23 \u015eubat 1933&#8217;e rastlar. Olay, Wagon-Lits (Yatakl\u0131 Vagonlar) \u015eirketi&#8217;nin Beyo\u011flu acentesi m\u00fcd\u00fcr\u00fc Jannoui&#8217;nin, \u015firketteki bir T\u00fcrk g\u00f6revliye, T\u00fcrk\u00e7e konu\u015ftu\u011fu i\u00e7in hakaret etmesi \u00fczerine patlak vermi\u015ftir. D\u00f6nemin gen\u00e7leri \u00f6nce \u015firket binas\u0131n\u0131 ta\u015flam\u0131\u015f, daha sonra Taksim\u2019de Cumhuriyet An\u0131t\u0131 \u00e7evresinde toplanarak bir g\u00f6steri yapm\u0131\u015flard\u0131. \u201cT\u00fcrkiye\u2019de T\u00fcrk dili hakimdir\u201d diye slogan atan gen\u00e7lere atl\u0131 polis m\u00fcdahale etmi\u015f (altta), \u00e7\u0131kan olaylarda 20 gen\u00e7 g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu g\u00f6steri, Cumhuriyet tarihinin ilk b\u00fcy\u00fck gen\u00e7lik hareketi olarak da an\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Ata\u2019ya ba\u011fl\u0131l\u0131k yemini<\/h3>\n\n\n\n<p>Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn, \u00f6l\u00fcm\u00fcnden birka\u00e7 g\u00fcn sonra, 13 Kas\u0131m 1938\u2019de Taksim Cumhuriyet An\u0131t\u0131 yeni bir mitinge tan\u0131k oluyordu (sa\u011fda). Sabah\u0131n erken saatlerinde an\u0131t \u00e7evresinde toplanan ve say\u0131lar\u0131 on binlerle ifade edilen gen\u00e7ler Ata\u2019ya ba\u011fl\u0131l\u0131k yemini etmi\u015f, \u201ceserini koruyup, izinden y\u00fcr\u00fcyeceklerine\u201d ant i\u00e7mi\u015flerdi.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">K\u00fclt\u00fcr Saray\u0131 yang\u0131n\u0131<\/h3>\n\n\n\n<p>Taksim Cumhuriyet An\u0131t\u0131 27 Kas\u0131m 1970 gecesi, korkun\u00e7 bir yang\u0131na tan\u0131k oldu. Temeli 29 May\u0131s 1946 g\u00fcn\u00fc at\u0131lan ve yap\u0131m\u0131 tam 23 y\u0131l s\u00fcren K\u00fclt\u00fcr Saray\u0131, \u2018IV. Murad\u2019 adl\u0131 oyun sahnelendi\u011fi s\u0131rada, elektrik konta\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131kan yang\u0131n sonucu bir anda alevler i\u00e7inde kalm\u0131\u015ft\u0131. G\u00fc\u00e7l\u00fckle s\u00f6nd\u00fcr\u00fclen yang\u0131n sonucu kullan\u0131lamaz hale gelen K\u00fclt\u00fcr Saray\u0131, yang\u0131ndan sonra ba\u015ftan sona onar\u0131lacak ve bu kez, Atat\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr Merkezi ad\u0131yla \u0130stanbullular\u0131n hizmetine girecekti.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">1 May\u0131s 1977 olaylar\u0131<\/h3>\n\n\n\n<p>Devrimci \u0130\u015f\u00e7i Sendikalar\u0131 Konfederasyonu (D\u0130SK) taraf\u0131ndan 1 May\u0131s 1977 tarihinde Taksim\u2019de d\u00fczenlenen miting (\u00fcstte) s\u0131ras\u0131nda kanl\u0131 olaylar patlak verir. D\u0130SK Genel Ba\u015fkan\u0131 Kemal T\u00fcrkler konu\u015furken, alan\u0131 dolduran binlerce ki\u015finin \u00fczerine Sular \u0130daresi y\u00f6n\u00fcnden ate\u015f a\u00e7\u0131l\u0131r. Bunu Intercontinental Oteli\u2019nden (\u015fimdiki The Marmara) a\u00e7\u0131lan ate\u015f izler. Silah sesleri kesilmeden, polis panzerleri sirenlerini \u00e7alarak toplulu\u011fun \u00fczerine y\u00fcr\u00fcr. \u0130ki ate\u015f aras\u0131nda kalan binlerce ki\u015fi korku i\u00e7inde ka\u00e7\u0131\u015f\u0131rken \u00e7\u0131kan karga\u015fada, kimileri ayaklar alt\u0131nda kalarak, kimileri kur\u015funlarla, 37 ki\u015fi can verir.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Partilerin Taksim mitingleri<\/h3>\n\n\n\n<p>Se\u00e7imler \u00f6ncesi siyasi partilerin Taksim\u2019de d\u00fczenledikleri mitingler, \u00f6nemli birer g\u00f6sterge say\u0131lm\u0131\u015f ve liderler de seslerini hep bu meydanda duyurmak istemi\u015flerdir. 2 Haziran 1977\u2019de bu alanda yap\u0131lan CHP mitingi, bir \u00f6zelli\u011fi nedeniyle di\u011ferlerinden ayr\u0131l\u0131r. D\u00f6nemin Ba\u015fbakan\u0131 S\u00fcleyman Demirel, CHP Ba\u015fkan\u0131 B\u00fclent Ecevit\u2019e miting s\u0131ras\u0131nda suikast yap\u0131laca\u011f\u0131 konusunda duyumlar ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirerek, ondan alana gitmemesini istemi\u015ftir. Ancak Ecevit bunu reddederek, \u201cE\u015fimle ben yar\u0131n orada olaca\u011f\u0131z ve konu\u015faca\u011f\u0131m\u201d demi\u015ftir. Ecevit\u2019in bu s\u00f6zleri \u00fczerine ertesi g\u00fcn Taksim Alan\u0131\u2019na binlerce ki\u015fi toplanm\u0131\u015f (altta), mitingden 3 g\u00fcn sonra yap\u0131lan se\u00e7imlerde, CHP \u2018birinci parti\u2019 olmu\u015ftu. <strong><em>Yazar Ertan \u00dcnal<\/em><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yar\u0131m kalm\u0131\u015f bir simge Asl\u0131nda Cumhuriyet An\u0131t\u0131 bir b\u00fcy\u00fck havuzun ortas\u0131nda yer alacakt\u0131. Nitekim An\u0131t\u2019\u0131n \u00e7evresi buna g\u00f6re d\u00fczenlendi. Ama gereken 30 bin lira bulunamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, proje ger\u00e7ekle\u015ftirilemedi. Ertan \u00dcnal A\u011fustos 2002 Cumhuriyet\u2019in ilk y\u0131llar\u0131nda \u0130stanbul, ulusal bir an\u0131t\u0131n y\u00fckseldi\u011fi, t\u00f6renlere yer verebilecek bir alana, Bat\u0131l\u0131 anlamda bir b\u00fcy\u00fck meydana sahip de\u011fildi. Resmi bir ziyaret [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":281,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_regular_price":[],"currency_symbol":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-280","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"post_slider_layout_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/taksimanit1-150x150.jpg",150,150,true],"post_slider_layout_landscape_large":["https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/taksimanit1-1200x800.jpg",1200,800,true],"post_slider_layout_portrait_large":["https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/taksimanit1-1200x1214.jpg",1200,1214,true],"post_slider_layout_square_large":["https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/taksimanit1-1200x1200.jpg",1200,1200,true],"post_slider_layout_landscape":["https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/taksimanit1-600x400.jpg",600,400,true],"post_slider_layout_portrait":["https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/taksimanit1-600x900.jpg",600,900,true],"post_slider_layout_square":["https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/taksimanit1-600x600.jpg",600,600,true],"full":["https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/taksimanit1-e1783623165701.jpg",863,600,false]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/280","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ertanunal.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=280"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/280\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":283,"href":"https:\/\/ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/280\/revisions\/283"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/281"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ertanunal.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=280"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ertanunal.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=280"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ertanunal.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=280"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}