{"id":252,"date":"2026-06-29T21:47:44","date_gmt":"2026-06-29T18:47:44","guid":{"rendered":"https:\/\/ertanunal.com\/?p=252"},"modified":"2026-06-29T21:47:44","modified_gmt":"2026-06-29T18:47:44","slug":"beyazit-meydani-sessiz-tanik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ertanunal.com\/?p=252","title":{"rendered":"Beyaz\u0131t Meydan\u0131: Sessiz Tan\u0131k"},"content":{"rendered":"\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><\/h1>\n\n\n\n<p><strong>Koyun pazar\u0131ndan miting alan\u0131na<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 d\u00f6neminden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar Beyaz\u0131t Meydan\u0131, hem bir\u00e7ok \u2018estetik operasyon\u2019 ge\u00e7irmi\u015f hem de her zaman canl\u0131 ve i\u015flek bir alan olma \u00f6zelli\u011fini korumu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ertan \u00dcnal<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p>\u015eubat 2002<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Fatih Sultan Mehmet, \u0130stanbul\u2019u 1453 y\u0131l\u0131nda fethettikten sonra, kentte merkezi bir yer olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bug\u00fcnk\u00fc \u00fcniversite binas\u0131n\u0131n bulundu\u011fu alana bir saray yap\u0131lmas\u0131n\u0131 istemi\u015f, 1454 y\u0131l\u0131nda tamamlanan bu saraya yerle\u015fmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7evresi iki kademeli surla \u00e7evrilen, bu nedenle kimi kaynaklarda \u2018Kale\u2019 olarak an\u0131lan bu sarayda Fatih, 1478 y\u0131l\u0131na kadar kald\u0131. Topkap\u0131 Saray\u0131\u2019n\u0131n bitirilmesinden sonra padi\u015fahlar ya\u015fant\u0131lar\u0131n\u0131 burada s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcnden, Beyaz\u0131t\u2019taki yap\u0131ya \u2018Eski Saray\u2019 ad\u0131 verildi, kal\u0131nt\u0131lar\u0131 daha sonra Harbiye Nezareti binas\u0131n\u0131n yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">MEYDAN CANLANIYOR<\/h3>\n\n\n\n<p>Fatih\u2019ten sonra tahta \u00e7\u0131kan II. Bayezid, k\u00fclliyesini (cami, medrese, kervansaray, imarethane) saraya yak\u0131n olmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle burada yapt\u0131r\u0131nca, meydan b\u00fcy\u00fck bir canl\u0131l\u0131k kazand\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Fatih, Aksaray, S\u00fcleymaniye, Kapal\u0131\u00e7ar\u015f\u0131 ve Kumkap\u0131 gibi kentin \u00e7e\u015fitli kesimlerinden gelen yollar\u0131n birle\u015fme noktas\u0131nda bulunmas\u0131, meydan\u0131n canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u00fcsb\u00fct\u00fcn art\u0131r\u0131yordu. \u0130\u015fine g\u00fcc\u00fcne y\u00fcr\u00fcyerek gidip gelen halk meydandan ge\u00e7iyor, kimi al\u0131\u015fveri\u015flerini buradan, cami duvar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki beyaz g\u00f6lgelikler alt\u0131nda sat\u0131\u015f yapan esnaftan kar\u015f\u0131l\u0131yordu. Harbiye ve Maliye bakanl\u0131klar\u0131n\u0131n burada yer almas\u0131 da canl\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131ran bir ba\u015fka unsur olmaktayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1606\" height=\"1092\" src=\"https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/beyazit1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-255\" style=\"aspect-ratio:1.4707103602686749;width:474px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/beyazit1.jpg 1606w, https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/beyazit1-300x204.jpg 300w, https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/beyazit1-1024x696.jpg 1024w, https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/beyazit1-768x522.jpg 768w, https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/beyazit1-1536x1044.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1606px) 100vw, 1606px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><em>(Foto\u011fraf: 1997 y\u0131l\u0131nda Y\u00d6K\u2019e kar\u015f\u0131 yap\u0131lan \u00f6\u011frenci g\u00f6sterisi, Beyaz\u0131t Meydan\u0131)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">KURBAN PAZARI<\/h3>\n\n\n\n<p>Kurban Bayram\u0131 \u00f6ncesinde meydan daha da hareketlenmekteydi. Bunun nedeni, \u015eehremaneti\u2019nin (belediye), kentin en merkezi yeri oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle, kurban sat\u0131\u015flar\u0131 i\u00e7in, sat\u0131c\u0131lara bu alan\u0131 tahsis etmesiydi.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Bayram \u00f6ncesi Anadolu\u2019nun d\u00f6rt bir yan\u0131ndan getirilen kurbanl\u0131klar, burada al\u0131c\u0131n\u0131n be\u011fenisine sunuluyor, al\u0131nan kurbanlar hamal\u0131n s\u0131rt\u0131na verilerek eve g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcyordu. Bu y\u00fczden meydan, \u2018Kurban Pazar\u0131\u2019 olarak da adland\u0131r\u0131lmaktayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Meydan, Ramazan \u00f6ncesi de hareketleniyor, Bayezid Camii avlusunda a\u00e7\u0131lan \u2018Ramazan Sergisi\u2019 b\u00fcy\u00fck bir izdiham kayna\u011f\u0131 oluyordu. Bu sergide, yiyecekten giyim e\u015fyas\u0131na kadar, her \u015fey sat\u0131lmaktayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6ylesine i\u015flek, b\u00f6ylesine canl\u0131 olan bir meydanda, seyyar sat\u0131c\u0131lar\u0131n giderek \u00e7o\u011falmas\u0131, ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131. Ancak denetimsizlik nedeniyle, bu kez seyyarlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, Bayezid Camii\u2019nin d\u0131\u015f cephesine, sat\u0131c\u0131lar barakalar kondurmaya ba\u015flad\u0131lar. Bu barakalarda da berberinden kitap\u00e7\u0131s\u0131na kadar, farkl\u0131 meslek gruplar\u0131ndan esnaf, m\u00fc\u015fteri beklemekteydi. Beyaz\u0131t Meydan\u0131 bir a\u00e7\u0131khava pazar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumdayd\u0131. T\u0131pk\u0131 zaman\u0131m\u0131zda, \u00f6zellikle cumartesi ve pazar g\u00fcnleri oldu\u011fu gibi&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">II. ABD\u00dcLHAM\u0130D\u2019\u0130N G\u0130R\u0130\u015e\u0130M\u0130<\/h3>\n\n\n\n<p>Y\u0131llarca kendi kaderine terkedilen Beyaz\u0131t Meydan\u0131\u2019nda ilk d\u00fczenleme, 1867-1870 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda yap\u0131ld\u0131; ama bu yeterli de\u011fildi. Barakalara, sat\u0131c\u0131lara dokunulmam\u0131\u015f, sadece Ta\u00e7 Kap\u0131 (Harbiye Nezareti giri\u015fi) \u00f6n\u00fcnde b\u00fcy\u00fck bir a\u00e7\u0131kl\u0131k olu\u015fturulmu\u015f, bu a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131n a\u011fa\u00e7land\u0131r\u0131lmas\u0131na ge\u00e7ilmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Meydan\u0131 d\u00fczenlemek, estetik a\u00e7\u0131dan g\u00fczel bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm vermek i\u00e7in, ilk ciddi giri\u015fim Sultan II. Abd\u00fclhamid taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131. II. Abd\u00fclhamid, Paris B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Salih M\u00fcnir Pa\u015fa\u2019dan, Frans\u0131z mimar Joseph Antoine Bouvard\u2019a meydanla ilgili bir proje haz\u0131rlatmas\u0131n\u0131 istedi. Bouvard, i\u015flerinin \u00e7oklu\u011fu nedeniyle Paris\u2019ten ayr\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 bildirince, meydan\u0131n foto\u011fraflar\u0131 \u00e7ekilerek kendisine ula\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Bouvard\u2019\u0131n 1902 y\u0131l\u0131nda saraya sundu\u011fu projeyle, meydan \u00e7ok de\u011fi\u015fik bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm kazan\u0131yordu. Bouvard, meydan\u0131n alan\u0131n\u0131 geni\u015fletiyor, Harbiye Nezareti\u2019nin bulundu\u011fu yere b\u00fcy\u00fck bir belediye saray\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyordu. Yine projeye g\u00f6re, meydan\u0131n bat\u0131s\u0131ndaki Sultan Bayezid Medresesi y\u0131k\u0131lacak, yerine Devlet K\u00fct\u00fcphanesi ile Sanayi ve Ziraat M\u00fczesi olarak kullan\u0131lacak iki ikiz bina in\u015fa edilecekti. Bu binalar\u0131n \u00f6n\u00fcndeki alanlar ise a\u011fa\u00e7land\u0131r\u0131lacakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Ancak Frans\u0131z mimar\u0131n bu plan\u0131 uygulanamad\u0131. Bunun nedenlerinin ba\u015f\u0131nda, \u2018arazinin e\u011fiminin dikkate al\u0131nmamas\u0131\u2019 geliyordu. Bunun yan\u0131 s\u0131ra projenin \u00e7ok geni\u015f \u00e7apta istimlake gerek g\u00f6stermesi, y\u0131k\u0131lacak mekanlar aras\u0131nda, Sultan Bayezid\u2019in t\u00fcrbesi, medrese ve Kapal\u0131\u00e7ar\u015f\u0131\u2019n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ve benzeri ata yadigar\u0131 eserlerin yer almas\u0131 gibi nedenler, uygulanmas\u0131n\u0131 \u00f6nledi; bu proje rafa kald\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">HAVUZLU MEYDAN<\/h3>\n\n\n\n<p>Y\u0131llarca ilgisizli\u011fin bir simgesi olarak kalan Beyaz\u0131t Meydan\u0131\u2019n\u0131n kaderi, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin kurulu\u015fuyla birlikte de\u011fi\u015fti. Vali ve \u015eehremini (Belediye Ba\u015fkan\u0131) Ali Haydar Bey, kentin \u00e7\u00f6z\u00fcm bekleyen sorunlar\u0131na el atarken, meydanda, \u00e7evredeki tarihi eserleri t\u00fcm g\u00fczelli\u011fiyle ortaya \u00e7\u0131karacak bir d\u00fczenlemeye gidilmesi kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, bu ama\u00e7la \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131. Mimar As\u0131m K\u00f6m\u00fcrc\u00fco\u011flu\u2019nun ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi projeye g\u00f6re, bug\u00fcnk\u00fc \u00dcniversite kap\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne b\u00fcy\u00fck bir havuz yap\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>O y\u0131llarda Vali ve Belediye ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n icraat\u0131n\u0131 yak\u0131ndan izleyen gazeteler bu haberi, \u201cVali Haydar Bey, Beyaz\u0131t Meydan\u0131\u2019nda k\u00fc\u00e7\u00fck bir Marmara in\u015fa eyliyor\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda verdiler. Daha havuz yap\u0131lmadan ele\u015ftiriler ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131 bile&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Vali Ali Haydar Bey ise ele\u015ftirileri \u015f\u00f6yle cevapland\u0131r\u0131yordu:&nbsp;<em>&#8220;Meydan\u0131n \u00fcst k\u0131sm\u0131 denizden 60, alt k\u0131sm\u0131 ise 53 metre y\u00fcksekliktedir. Bu e\u011fimi tatl\u0131 bir \u015fekle sokmak i\u00e7in havuzu yapt\u0131m. \u015eehrin bir ziynet kazanmas\u0131 k\u00f6t\u00fc m\u00fc?&#8221;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Ele\u015ftiriler s\u00fcr\u00fcp giderken meydan\u0131n yap\u0131m\u0131 tamamland\u0131. Yeni g\u00f6r\u00fcn\u00fcm kimilerine g\u00f6re bir tabloyu and\u0131r\u0131yordu. Ta\u00e7 Kap\u0131\u2019n\u0131n \u00f6n\u00fcnde eliptik planl\u0131, \u00e7ift f\u0131skiyeli bir havuz yap\u0131lm\u0131\u015f, havuzun \u00e7evresi \u00e7i\u00e7ek tarhlar\u0131yla s\u00fcslenmi\u015fti. Yap\u0131lan d\u00fczenlemeyle, Divanyolu\u2019ndan gelen tramvay ve di\u011fer ara\u00e7lar havuzun \u00e7evresinde bir d\u00f6n\u00fc\u015f yapt\u0131ktan sonra Aksaray y\u00f6n\u00fcne devam ediyorlard\u0131. D\u00fczenleme Ta\u00e7 Kap\u0131\u2019y\u0131 t\u00fcm ihti\u015fam\u0131yla ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015f, ama di\u011fer tarihi eserleri \u2018g\u00f6lgede\u2019 b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131. Meydan\u0131 bu \u015fekliyle be\u011fenenler de oldu, be\u011fenmeyenler de&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Burhan Arpad\u2019\u0131n kaleminden \u2018Bahri Haydar\u2019<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>22 Eyl\u00fcl 1957\u2019de Cumhuriyet gazetesinde yay\u0131mlanan \u2018Bahri Haydar\u2019 adl\u0131 yaz\u0131s\u0131nda Burhan Arpad, \u0130stanbul\u2019un \u2018istimlak g\u00fcnleri\u2019nde kim vurduya giden nice an\u0131tsal de\u011ferin yan\u0131nda yer alan bir \u2018talihsiz\u2019 havuzdan da s\u00f6z eder:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201c\u0130stanbul, havuzsuz \u015fehirdir. Belki de bir k\u0131y\u0131 \u015fehri oldu\u011fundan, ba\u015fka b\u00fcy\u00fck \u015fehir insanlar\u0131n\u0131n pek ho\u015fland\u0131\u011f\u0131 havuzlar ve f\u0131skiyeler g\u00f6r\u00fclmez \u0130stanbul\u2019da. Havuzsuz \u0130stanbul\u2019un ilk b\u00fcy\u00fck havuzunu bundan otuz y\u0131l \u00f6nce yapt\u0131rm\u0131\u015f olan \u2018\u015eehremini Haydar Bey\u2019 (solda) o tarihte epeyi yad\u0131rganm\u0131\u015ft\u0131. \u0130stanbul gazeteleri \u00f6nemli konulara el uzatmamaktan olacak, bu ilk ve son b\u00fcy\u00fck havuzu, y\u0131llarca kalemden ve karikat\u00fcr \u00e7izgisinden eksik etmediler. Beyaz\u0131t havuzuna \u2018Bahri Haydar\u2019 ad\u0131 uygun g\u00f6r\u00fcld\u00fc.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Sonras\u0131n\u0131 ise \u015f\u00f6yle dillendirir Burhan Arpad:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201cFakat sonra Beyaz\u0131t havuzunun yap\u0131lmas\u0131 bitti ve bembeyaz mermerden f\u0131skiyeleri s\u0131cak ak\u015famlarda mis gibi \u00e7imen kokular\u0131 ile kar\u0131\u015f\u0131k serinlikler sa\u00e7maya ba\u015flad\u0131. Havuzu \u00e7evreleyen kanepelere oturan insanlar birer sigara tellendirip yorgunluk \u00e7\u0131kard\u0131. \u0130stanbul insanlar\u0131n\u0131n hikayecisi Sait Faik Abas\u0131yan\u0131k\u2019\u0131n ki\u015fileri bile, Beyaz\u0131t havuzu \u00e7evresindeki kanepelere yan gelip t\u00fcrl\u00fc hayaller kurdular. Beyaz\u0131t havuzunun f\u0131skiyeleri bayram ve \u015fenlik geceleri renk renk ak\u0131p dar gelirli on binlerce \u0130stanbullunun bunalt\u0131c\u0131 d\u00fcnyas\u0131na birer damla da olsa ya\u015fama g\u00fcc\u00fc serpti. Otuz iki y\u0131ld\u0131r hi\u00e7 kararmadan bembeyaz duran f\u0131sk\u0131yeler, \u015fimdi toz toprak i\u00e7inde yerlerde s\u00fcr\u00fcn\u00fcyor. \u0130stanbul\u2019un her y\u00f6nden her zaman kopan esintileri ile s\u0131k s\u0131k \u00fcrperen tertemiz sular&#8230; batakl\u0131k oldu. Beyaz\u0131t camisinin minareleri ve \u00fcniversite d\u0131\u015f kap\u0131s\u0131n\u0131n s\u00fcsl\u00fc g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc ile ba\u011fda\u015f\u0131p \u00e7eyrek y\u00fczy\u0131l g\u00f6n\u00fcl ve g\u00f6z ok\u015fayan \u00e7imenler, sardunyalar ve ortancalar, ayaklar alt\u0131nda.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>(Foto\u011fraf: \u015eehremini Haydar Bey\u2019in portresi ve eski Beyaz\u0131t Meydan\u0131 havuzu)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0130ST\u0130MLAK G\u00dcNLER\u0130 VE 1960 SONRASI<\/h2>\n\n\n\n<p>\u0130stanbul, 1957 y\u0131l\u0131nda g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir imar faaliyetine tan\u0131k oluyordu. Trafi\u011fi rahatlatmak, ula\u015f\u0131m\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla yeni ve geni\u015f yollar a\u00e7mak i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00e7apta istimlaklere gidiliyor, kentin y\u00fcz\u00fc de\u011fi\u015fiyordu. Beyaz\u0131t Meydan\u0131 da bu de\u011fi\u015fimden nasibini ald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Belediyenin y\u00fcksek mimar Profes\u00f6r Sedat Hakk\u0131 Eldem\u2019e dan\u0131\u015f\u0131larak haz\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131 yeni proje uygulamaya konuldu. \u00d6nce havuz doldurularak ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131. Aksaray\u2019dan gelen ve Millet Caddesi\u2019nin devam\u0131 olan Ordu Caddesi, Beyaz\u0131t\u2019ta Marmara Sinemas\u0131\u2019n\u0131n \u00f6n\u00fcnde 3,5 metre indirildi. Belediye K\u00fct\u00fcphanesi\u2019ne kadar olan k\u0131s\u0131m ayn\u0131 seviyeyi ald\u0131. Bu k\u0131sm\u0131n indirilmesiyle Ordu Caddesi\u2019yle Yeni\u00e7eriler Caddesi ayn\u0131 seviyeye gelmi\u015f bulunuyordu. Burada yap\u0131lan kaz\u0131 nedeniyle, Beyaz\u0131t K\u00fct\u00fcphanesi yukar\u0131da kald\u0131\u011f\u0131ndan, meydanla k\u00fct\u00fcphane aras\u0131nda, kademeli iki set yap\u0131lmas\u0131 uygun g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Bunun yan\u0131 s\u0131ra \u00fcniversitenin \u00f6n\u00fcndeki alan da indirilmi\u015f, Di\u015f\u00e7i Okulu y\u00f6n\u00fcnden gelen Bak\u0131rc\u0131lar Caddesi kotuna g\u00f6re d\u00fczeltilmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Meydandan \u00e7ok, \u00e7e\u015fitli semtlerden gelen yollar\u0131n kav\u015fak noktas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fen bu g\u00f6r\u00fcn\u00fcm, \u015fehircilik uzmanlar\u0131n\u0131n tepkisiyle kar\u015f\u0131land\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">CANSEVER\u2019\u0130N PROJES\u0130<\/h3>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Beyaz\u0131t Meydan\u0131, karayollar\u0131-belediye \u00e7eki\u015fmesi nedeniyle, 27 May\u0131s\u2019ta \u20181960 \u0130htilali\u2019ni, tamamlanmam\u0131\u015f bir halde kar\u015f\u0131lad\u0131. \u0130htilal y\u00f6netiminin \u0130stanbul\u2019a atad\u0131\u011f\u0131 Vali ve Belediye Ba\u015fkan\u0131 T\u00fcmgeneral Refik Tulga\u2019n\u0131n ilk ele ald\u0131\u011f\u0131 sorunlardan biri de meydan\u0131n durumuydu. Piccinato, H\u00f6gg ve Turgut Cansever\u2019in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 projeler valilikte yap\u0131lan bir toplant\u0131da ele al\u0131nd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Toplant\u0131ya Vali, \u0130stanbul \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r\u00fc S\u0131dd\u0131k Sami Onar, Teknik \u00dcniversite \u00f6\u011fretim \u00fcyeleri, M\u00fchendis ve Mimarlar Odas\u0131 temsilcileri, d\u00f6nemin \u00f6nde gelen gazetelerinin sahip ve yazarlar\u0131 davet edilerek demokratik bir kat\u0131l\u0131m ger\u00e7ekle\u015ftirildi.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Uzun s\u00fcren tart\u0131\u015fmalardan sonra Turgut Cansever\u2019in projesinin uygulanmas\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Ancak projede belediye taraf\u0131ndan baz\u0131 de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lacakt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Cansever\u2019in projesi Beyaz\u0131t\u2019\u0131 \u00f6ncelikle, bir \u2018trafik meydan\u0131\u2019 olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131yor, meydan bir \u2018t\u00f6ren alan\u0131\u2019 olarak mimari ve estetik bir de\u011fer kazan\u0131yordu. \u0130lk i\u015f olarak \u015eehzadeba\u015f\u0131\u2019ndan gelen yol, \u00fcniversite giri\u015finin alt\u0131nda a\u00e7\u0131lan bir t\u00fcnele sokularak Bak\u0131rc\u0131lar Caddesi\u2019yle birle\u015ftirildi. Bu ama\u00e7la Di\u015f\u00e7ilik Okulu\u2019nun \u00f6n cephesi y\u0131kt\u0131r\u0131ld\u0131. Bunu, meydan\u0131n alt taraf\u0131na yap\u0131lan ve kimi mimarlar\u0131n labirente benzetti\u011fi setlerin yap\u0131m\u0131 izledi. Cansever, ele\u015ftirilen bu setlerin&nbsp;<em>&#8220;Meydandaki mimari yap\u0131lar\u0131 y\u00fcceltti\u011fini, onlar\u0131n meydanla uyum sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131&#8221;<\/em>&nbsp;a\u00e7\u0131klad\u0131. Bu arada \u00fcniversite giri\u015finin \u00f6n\u00fcndeki alan da t\u00f6renlere elveri\u015fli hale getirildi.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Meydan bir kez daha estetik ameliyat ge\u00e7irmi\u015f, bu arada ad\u0131 da de\u011fi\u015ftirilerek \u2018H\u00fcrriyet Meydan\u0131\u2019 olmu\u015ftu&#8230; Ancak bu isim halk aras\u0131nda yayg\u0131nl\u0131k kazanmad\u0131; ihtilal g\u00fcnlerinin heyecan\u0131 ge\u00e7tikten sonra yine eski isme d\u00f6n\u00fcld\u00fc. Ama her d\u00f6nem, Beyaz\u0131t Meydan\u0131 farkl\u0131 \u00f6yk\u00fcler ya\u015fad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Ta\u00e7 Kap\u0131, \u00dcniversite gen\u00e7lerinin s\u0131nav heyecanlar\u0131ndan kaynaklanan elektriklenmelerin y\u00fck\u00fcyle ya\u015flan\u0131rken meydandaki her k\u00f6\u015fe, bir ba\u015fka miting ya da g\u00f6sterinin izlerini s\u0131rtlanm\u0131\u015f gibidir. Y\u0131llar boyu bu meydan\u0131 doldurmu\u015f \u0130stanbullular\u0131n, \u00fcniversite gen\u00e7lerinin&nbsp;<em>\u2018Hatay bizim can\u0131m\u0131z \/ Feda olsun kan\u0131m\u0131z\u2019, \u2018Ya Taksim \/ Ya \u00d6l\u00fcm\u2019, \u2018Olur mu b\u00f6yle olur mu \/ Karde\u015f karde\u015fi vurur mu?\u2019<\/em>&nbsp;nidalar\u0131, \u00e7evredeki a\u011fa\u00e7lar\u0131n dallar\u0131nda, Ta\u00e7 Kap\u0131\u2019da, Bayezid Camii\u2019nin kubbelerinde donup kalm\u0131\u015ft\u0131r adeta.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2046\" height=\"1290\" src=\"https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/beyazit3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-253\" srcset=\"https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/beyazit3.jpg 2046w, https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/beyazit3-300x189.jpg 300w, https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/beyazit3-1024x646.jpg 1024w, https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/beyazit3-768x484.jpg 768w, https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/beyazit3-1536x968.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 2046px) 100vw, 2046px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Siyaset tarihinde Beyaz\u0131t Meydan\u0131<\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Patrona Halil Ayaklanmas\u0131\u2019n\u0131n ilk ad\u0131m\u0131 burada at\u0131ld\u0131; 31 Mart\u00e7\u0131lar, Mahmud \u015eevket Pa\u015fa\u2019y\u0131 vuranlar burada as\u0131ld\u0131. Cumhuriyet\u2019in ilan\u0131ndan sonra ise meydan, gen\u00e7lik hareketlerinin ve halk\u0131n s\u0131k s\u0131k boy g\u00f6sterdi\u011fi bir miting alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>PATRONA HAL\u0130L<\/strong><br>Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nda bir bar\u0131\u015f d\u00f6nemi olan Lale Devri\u2019ne son veren Patrona Halil Ayaklanmas\u0131\u2019n\u0131n ilk tohumlar\u0131 bu meydanda at\u0131ld\u0131. 28 Eyl\u00fcl 1730 g\u00fcn\u00fc meydanda toplanan Patrona Halil ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n ihtilal giri\u015fimi burada ba\u015flam\u0131\u015f, daha sonra alevlenerek \u015fehre yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u2018KA\u0130ME\u2019LER\u0130N YAKILI\u015eI<\/strong><br>Sultan Abd\u00fclaziz d\u00f6neminde, o zamanki ad\u0131 \u2018kaime\u2019 olan ka\u011f\u0131t paralar, kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan ve halk aras\u0131nda al\u0131m g\u00fcc\u00fc \u015f\u00fcpheyle kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131ndan, alt\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda s\u00fcrekli de\u011fer kaybetmi\u015f, daha sonra ge\u00e7mez hale gelmi\u015fti. Tarih\u00e7i Cevdet Pa\u015fa\u2019n\u0131n&nbsp;<em>\u2018Sokaklarda ekmek kap\u0131\u015fmak gibi ihtilal alametleri belirdi\u2019<\/em>&nbsp;s\u00f6zleriyle anlatt\u0131\u011f\u0131 olay \u00fczerine, h\u00fck\u00fcmet \u0130ngiltere\u2019den 8 milyon sterlin bor\u00e7 ald\u0131 ve bu parayla piyasadaki b\u00fct\u00fcn kaimele, de\u011feri \u00f6denerek topland\u0131. Toplanan de\u011fersiz paralar ise 13 Temmuz 1862-12 Eyl\u00fcl 1862 tarihleri aras\u0131nda, Beyaz\u0131t Meydan\u0131\u2019nda halk\u0131n g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde yak\u0131larak imha edildi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130DAM SEHPALARI<\/strong><br>Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu d\u00f6neminde idam cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lan kimi siyasi su\u00e7lular\u0131n cezas\u0131 \u2018ibret\u2019 olmas\u0131 gerek\u00e7esiyle, a\u00e7\u0131k alanda ve halk\u0131n g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde yap\u0131lmaktayd\u0131. \u0130dam h\u00fck\u00fcmlerinin yerine getirildi\u011fi b\u00f6lgelerden biri de Beyaz\u0131t Meydan\u0131\u2019yd\u0131. \u00dcstelik burada \u00f6nceleri idam sehpas\u0131 kurulmaz, mevcut a\u011fa\u00e7lardan yararlan\u0131l\u0131rd\u0131. \u0130stanbul\u2019u kan ve ate\u015fe bo\u011fan 31 Mart Ayaklanmas\u0131 faillerinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ya\u015fam\u0131 burada son buldu. Sadrazam Mahmut \u015eevket Pa\u015fa\u2019ya suikast d\u00fczenleyerek \u00f6ld\u00fcren ki\u015filer de yine burada as\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u0130T\u0130NG ALANI<\/strong><br>Cumhuriyetin ilan\u0131 ve bu b\u00f6lgenin d\u00fczenlenmesinden sonra Beyaz\u0131t Meydan\u0131 bu kez ulusal bayramlarda ge\u00e7it t\u00f6renlerinin ve \u00e7e\u015fitli konularda mitinglerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, toplumun kalbinin att\u0131\u011f\u0131 bir yer haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Cumhuriyet\u2019in ilan\u0131ndan sonra Beyaz\u0131t Meydan\u0131\u2019nda g\u00f6r\u00fclen ilk b\u00fcy\u00fck toplumsal olay, Cumhurba\u015fkan\u0131 Gazi Mustafa Kemal\u2019e y\u00f6nelik \u0130zmir Suikast\u0131\u2019n\u0131 lanetlemek i\u00e7in, 20 Haziran 1926\u2019da yap\u0131lan gen\u00e7lik mitingidir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk kad\u0131n\u0131na milletvekili se\u00e7me ve se\u00e7ilme hakk\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131ndan sonra 7 Aral\u0131k 1934 g\u00fcn\u00fc meydan bir ba\u015fka mitinge sahne oldu. \u2018Ata\u2019ya Te\u015fekk\u00fcr\u2019 mitingine binlerce kad\u0131n kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk gen\u00e7li\u011finin ve halk\u0131n toplumsal davalarda sesini duyurdu\u011fu mitingler daha sonraki y\u0131llarda da s\u00fcrd\u00fc. 1936-1939 aras\u0131nda, \u00e7e\u015fitli tarihlerde yap\u0131lan \u2018Hatay\u2019 mitinglerini, 1945 y\u0131l\u0131nda Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin T\u00fcrkiye\u2019den toprak talebi \u00fczerine bu \u00fclkeyi protesto amac\u0131yla yap\u0131lan g\u00f6steriler izledi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>28 N\u0130SAN G\u00d6STER\u0130LER\u0130<\/strong><br>28 Nisan 1960 g\u00fcn\u00fc, Demokrat Parti h\u00fck\u00fcmetini protesto amac\u0131yla yap\u0131lan g\u00f6steriler s\u0131ras\u0131nda, meydanda ilk kan d\u00f6k\u00fcld\u00fc&#8230; G\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri g\u00f6z ya\u015fart\u0131c\u0131 bomba ve silah kullan\u0131rken, \u00f6\u011frenciler&nbsp;<em>\u2018Kahrolsun diktat\u00f6rler\u2019<\/em>&nbsp;ve&nbsp;<em>\u2018Menderes istifa\u2019<\/em>&nbsp;sloganlar\u0131n\u0131 atarak g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerine ta\u015flarla kar\u015f\u0131l\u0131k verdiler. Bu arada, \u00fcniversite y\u00f6netimi g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerinin \u00fcniversiteye izin almadan girmesine b\u00fcy\u00fck tepki g\u00f6sterdi. G\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerinin \u00fcniversiteden ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 isteyen rekt\u00f6r S\u0131dd\u0131k Sami Onar tartaklanarak Emniyet M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019ne g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc. K\u0131sa s\u00fcrede Beyaz\u0131t Meydan\u0131\u2019na yay\u0131lan \u00e7at\u0131\u015fmalar s\u0131ras\u0131nda kur\u015funlanan Orman Fak\u00fcltesi \u00f6\u011frencisi Turan Emeksiz ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><em>Ertan \u00dcnal, \u015eubat 2002<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Koyun pazar\u0131ndan miting alan\u0131na Osmanl\u0131 d\u00f6neminden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar Beyaz\u0131t Meydan\u0131, hem bir\u00e7ok \u2018estetik operasyon\u2019 ge\u00e7irmi\u015f hem de her zaman canl\u0131 ve i\u015flek bir alan olma \u00f6zelli\u011fini korumu\u015ftur. Ertan \u00dcnal \u015eubat 2002 Fatih Sultan Mehmet, \u0130stanbul\u2019u 1453 y\u0131l\u0131nda fethettikten sonra, kentte merkezi bir yer olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bug\u00fcnk\u00fc \u00fcniversite binas\u0131n\u0131n bulundu\u011fu alana bir saray yap\u0131lmas\u0131n\u0131 istemi\u015f, 1454 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":256,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_regular_price":[],"currency_symbol":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-252","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"post_slider_layout_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/beyazit-150x150.jpg",150,150,true],"post_slider_layout_landscape_large":["https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/beyazit-1200x800.jpg",1200,800,true],"post_slider_layout_portrait_large":["https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/beyazit-1200x1194.jpg",1200,1194,true],"post_slider_layout_square_large":["https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/beyazit-1200x1194.jpg",1200,1194,true],"post_slider_layout_landscape":["https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/beyazit-600x400.jpg",600,400,true],"post_slider_layout_portrait":["https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/beyazit-600x900.jpg",600,900,true],"post_slider_layout_square":["https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/beyazit-600x600.jpg",600,600,true],"full":["https:\/\/ertanunal.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/beyazit.jpg",1700,1194,false]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/252","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ertanunal.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=252"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/252\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":257,"href":"https:\/\/ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/252\/revisions\/257"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ertanunal.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/256"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ertanunal.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=252"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ertanunal.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=252"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ertanunal.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=252"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}